Als we twee primaire kleuren mengen krijgen we een secundaire kleur, bv. blauw met geel wordt groen. Maar wanneer we alledrie de primaire kleuren mengen in vrijwel gelijke hoeveelheden, wordt het een bijna neutraal grijs, waarvan we de tint nog kunnen variëren met de hoeveelheden van elke kleur: iets meer blauw geeft een koel grijs, een tikje meer geel en rood een warm grijs.

Een kleur afzwakken
Een te verzadigde kleur kunnen we dempen door een klein beetje van de complementaire kleur er aan toe te voegen. Worden bv. rood en geel te fel oranje ten opzichte van de omringende kleuren, dan een klein tipje blauw erbij, de overgebleven primaire en tevens complementaire kleur. Blauw met geel te groen? Een tipje rood of magenta erbij. Paars kunnen we vergrijzen met een beetje geel of bruin. Wat het mengen van gedempte kleuren betreft bestaat er nog een heel grote groep kleuren van onschatbare waarde: de aardekleuren.

Aardekleuren
Dit zijn  de okers, sienna’s en ombers. Ze bevatten  van nature al wat grijs, zijn goedkoop en 100% lichtecht en geven bij menging vanzelf gedempte kleuren. Gele oker met blauw geeft bv. een mooi matgroen. Hier is een recept voor zuiver neutraal grijs: neem kobaltblauw en voeg er beetjes gebrande sienna aan toe voor een grijze regenlucht. Nog een recept voor donkergrijs: neem ultramarijnblauw met weinig water en voeg gebrande omber toe voor een sterk houtskoolgrijs. En dan dit recept: neem alizarinerood met heel weinig water, meng het met phtalogroen en het verandert in een diep, transparant zwart.

Je ziet dat we nu al veel grijzen hebben gemaakt zonder grijze of zwarte verf te gebruiken!

Een kleur lichter of donkerder maken
We maken een kleur lichter met witte verf; bij aquarel gebeurt dat met water. Hoe meer water we toevoegen, des te lichter en transparanter wordt de kleur. Een kleur donkerder maken kunnen we door neutraaltint, bruin of zwart toe te voegen, maar de kleur wordt dan gauw ‘vuil’ en verandert vaak ook van tint. Geel bv. kun je nooit donkerder maken, dat is van zichzelf al een lichte kleur. Voor donkeren nemen we liever meteen kleuren als bv. Pruisisch blauw, ultramarijn of indigo, die zelf donker zijn. Rood en groen zitten daar tussen in, daarvan bestaan er lichte en donkere varianten, net als bij geel.

Behalve de primaire kleuren in verschillende varianten zitten er ook altijd een oker, sienna en/of een omber op een goed palet.